3 RỦI RO KHI SỬ DỤNG SƠN CÓ HÀM LƯỢNG ALKYD THẤP DỄ DẪN ĐẾN BONG TRÓC

Trong hệ thống sơn kết cấu thép, chất lượng nhựa tạo màng là một trong những yếu tố quyết định độ bền của lớp phủ. Khi sử dụng sản phẩm có hàm lượng Alkyd thấp, màng sơn có thể suy giảm khả năng liên kết, dễ xuống cấp và phát sinh các hiện tượng như bong tróc, phồng rộp hoặc rỉ sét cục bộ.

Thực tế tại các xưởng cơ khí và công trình kết cấu thép cho thấy, không ít sự cố về màng sơn bắt nguồn từ việc lựa chọn vật tư có thành phần nhựa không phù hợp hoặc chất lượng không đảm bảo.

Vậy hàm lượng Alkyd thấp ảnh hưởng như thế nào đến lớp phủ? Và đâu là những rủi ro nhà thầu cần đặc biệt lưu ý?

1. HÀM LƯỢNG ALKYD THẤP ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN MÀNG SƠN?

NHỰA ALKYD – THÀNH PHẦN QUAN TRỌNG CỦA MÀNG PHỦ

Trong sơn Alkyd, nhựa Alkyd đóng vai trò là chất tạo màng, giúp liên kết bột màu, bột độn và các thành phần khác thành một lớp phủ đồng nhất.

Khi tỷ lệ nhựa được cân đối phù hợp, sau quá trình bay hơi dung môi và đóng rắn, màng sơn hình thành tương đối liên tục, có độ bám và khả năng bảo vệ bề mặt kim loại trước tác động của môi trường.

Đối với kết cấu thép, lớp màng này có nhiệm vụ hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp giữa thép với oxy, hơi ẩm và các tác nhân gây ăn mòn, từ đó góp phần kéo dài tuổi thọ công trình.

ĐIỀU GÌ XẢY RA KHI HÀM LƯỢNG NHỰA QUÁ THẤP?

Nếu sản phẩm có hàm lượng Alkyd thấp, lượng nhựa tạo màng không đủ để bao phủ và liên kết hiệu quả toàn bộ lượng bột màu, bột độn bên trong lớp sơn.

Sau khi đóng rắn, cấu trúc màng có thể trở nên kém liên kết, độ đặc chắc và khả năng đàn hồi suy giảm. Những khoảng trống vi mô trong lớp phủ cũng tạo điều kiện để hơi ẩm và các tác nhân bên ngoài tiếp cận bề mặt kim loại.

Khi kết cấu thép liên tục giãn nở, co lại do thay đổi nhiệt độ hoặc chịu tác động cơ học, lớp phủ yếu có thể xuất hiện nứt, giòn, bong tróc hoặc mất bám dính.

DẤU HIỆU CÓ THỂ NHẬN BIẾT TẠI HIỆN TRƯỜNG

Một số sản phẩm có tỷ lệ nhựa thấp có thể cho cảm giác khô nhanh nhưng bề mặt màng sơn lại không đủ độ “đanh”. Khi chà nhẹ, bề mặt có thể xuất hiện hiện tượng phấn hóa, để lại lớp bột trên tay.

Ngoài ra, khả năng dàn trải và tạo bề mặt cũng có thể không tốt, khiến màng sơn dễ xuất hiện tình trạng sần, da cam hoặc không đồng đều.

Tại những vị trí khó bảo vệ như mép thép, góc cạnh, mối nối và khu vực bu lông, lớp phủ yếu càng dễ phát sinh lỗi và tạo điểm khởi đầu cho quá trình ăn mòn.

2. 3 RỦI RO THƯỜNG GẶP KHI DÙNG SƠN CÓ HÀM LƯỢNG ALKYD THẤP

RỦI RO 1: SUY GIẢM ĐỘ BÁM DÍNH, DỄ BONG TRÓC

Một trong những vấn đề dễ nhận thấy nhất là khả năng bám dính của màng sơn bị suy giảm.

Nếu hệ sơn không tạo được liên kết đủ chắc với nền thép hoặc lớp sơn bên dưới, lớp phủ có thể dễ dàng bị phá vỡ khi chịu tác động cơ học, rung động hoặc sự co giãn của kết cấu.

Trong quá trình nghiệm thu, các phương pháp kiểm tra độ bám dính như Cross-cut theo ASTM D3359 có thể cho thấy màng sơn bị nứt, tách hoặc bong khỏi bề mặt tại khu vực kiểm tra.

Khi hiện tượng này xảy ra trên diện rộng, khả năng bảo vệ kết cấu thép sẽ giảm đáng kể và nhà thầu có thể phải xử lý lại toàn bộ khu vực bị lỗi.

RỦI RO 2: KHẢ NĂNG CHỐNG NƯỚC VÀ THỜI TIẾT SUY GIẢM

Kết cấu thép ngoài trời phải thường xuyên tiếp xúc với nắng, mưa, độ ẩm và tia UV. Một lớp phủ có cấu trúc không đủ chắc chắn sẽ nhanh chóng bị ảnh hưởng khi làm việc trong điều kiện này.

Khi màng sơn xuất hiện các điểm yếu hoặc vi khe, hơi ẩm có thể xâm nhập xuống bên dưới lớp phủ. Quá trình oxy hóa trên bề mặt thép diễn ra theo thời gian có thể gây ra các hiện tượng như rỉ sét, phồng rộp và bong màng sơn.

Đặc biệt, những vị trí thường xuyên đọng nước hoặc khó thoát ẩm sẽ có nguy cơ xuống cấp nhanh hơn.

RỦI RO 3: CHI PHÍ SỬA CHỮA VÀ THI CÔNG LẠI TĂNG CAO

Sử dụng vật tư giá thấp nhưng không đảm bảo chất lượng có thể khiến chi phí thực tế của dự án tăng lên.

Khi lớp sơn bị bong tróc hoặc phát sinh rỉ sét, nhà thầu phải thực hiện lại nhiều công đoạn như loại bỏ lớp sơn lỗi, xử lý bề mặt, làm sạch rỉ, sơn lại và kiểm tra chất lượng.

Nếu sự cố xảy ra sau khi kết cấu đã được lắp dựng, việc sửa chữa còn phức tạp hơn do phải làm việc trên cao, sử dụng giàn giáo hoặc thiết bị hỗ trợ.

Không chỉ phát sinh thêm nhân công và vật tư, sự cố còn có thể làm chậm tiến độ bàn giao và ảnh hưởng đến uy tín của nhà thầu.

3. KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG VẬT TƯ VÀ QUY TRÌNH THI CÔNG

KIỂM SOÁT ĐỘ DÀY MÀNG SƠN

Khi lớp phủ có khả năng che phủ kém, một số người có xu hướng tăng lượng sơn để tạo màng dày hơn. Tuy nhiên, phun quá dày không đồng nghĩa với tăng độ bền.

Nếu lớp ngoài đóng rắn nhanh trong khi dung môi phía dưới chưa thoát hết, màng sơn có thể phát sinh các lỗi như nhăn, phồng hoặc khuyết tật bề mặt.

Vì vậy, cần kiểm soát đúng độ dày màng ướt (WFT) và độ dày màng khô (DFT) theo yêu cầu kỹ thuật của hệ sơn thay vì chỉ dựa vào cảm quan.

Việc sử dụng thiết bị đo DFT giúp kỹ sư và giám sát kiểm tra độ dày thực tế, hạn chế tình trạng sơn quá mỏng hoặc quá dày.

KIỂM TRA THÔNG SỐ KỸ THUẬT TRƯỚC KHI NHẬP VẬT TƯ

Trước khi lựa chọn sơn Alkyd, nhà thầu nên yêu cầu nhà sản xuất cung cấp đầy đủ TDS – Technical Data Sheet để kiểm tra các thông số kỹ thuật quan trọng.

Một số thông tin cần quan tâm gồm:

Hàm lượng chất rắn theo thể tích.
Định mức và độ phủ lý thuyết.
Độ dày màng khô khuyến nghị.
Thời gian khô.
Khả năng bám dính.
Điều kiện thi công.
Khả năng sử dụng trong môi trường thực tế.

Không nên đánh giá chất lượng sơn chỉ dựa trên giá thành hoặc tốc độ khô. Một sản phẩm phù hợp cần đảm bảo sự cân bằng giữa nhựa tạo màng, bột màu, bột độn, dung môi và các phụ gia.

Với các hệ sơn công nghiệp, chất lượng cuối cùng cần được đánh giá thông qua cả thông số kỹ thuật và khả năng hoạt động ổn định sau khi thi công.

ĐỪNG BỎ QUA ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG

Ngay cả khi sử dụng vật tư đạt yêu cầu, điều kiện thi công không phù hợp vẫn có thể khiến lớp phủ gặp sự cố.

Trước khi thi công, cần kiểm tra các yếu tố như:

Nhiệt độ bề mặt thép.
Nhiệt độ môi trường.
Độ ẩm không khí.
Nhiệt độ điểm sương.
Tình trạng sạch và khô của bề mặt.

Một nguyên tắc thường được áp dụng là nhiệt độ bề mặt kim loại cần cao hơn nhiệt độ điểm sương tối thiểu 3°C, nhằm hạn chế nguy cơ ngưng tụ hơi nước trên bề mặt.

Đồng thời, cần tuân thủ giới hạn độ ẩm và các điều kiện thi công được quy định trong TDS của từng sản phẩm thay vì áp dụng một mức cố định cho mọi loại sơn.

KẾT LUẬN

Hàm lượng Alkyd thấp không phải là yếu tố duy nhất gây bong tróc sơn, nhưng chất lượng và tỷ lệ nhựa tạo màng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hình thành lớp phủ và độ bền của hệ sơn.

Đối với các công trình kết cấu thép, nhà xưởng và hạng mục cơ khí, việc lựa chọn vật tư cần dựa trên thông số kỹ thuật, điều kiện môi trường và yêu cầu thực tế của công trình.

Thay vì chỉ nhìn vào giá mua ban đầu, nhà thầu nên ưu tiên sản phẩm có chất lượng ổn định, thông số minh bạch và khả năng đáp ứng đúng yêu cầu thi công.

APOVINA – HÒA PHÁT hướng đến các giải pháp sơn công nghiệp đáp ứng nhu cầu bảo vệ và hoàn thiện bề mặt kim loại, đồng hành cùng nhà thầu trong việc kiểm soát chất lượng từ vật tư đến công trình.